Việc xác định mục tiêu tăng trưởng hai con số (từ 10%/ năm trở lên) trong nhiệm kỳ Đại hội XIV không chỉ là con số mang tính khát vọng mà là một mệnh lệnh chiến lược nhằm đưa Việt Nam vượt qua "bẫy thu nhập trung bình" và trở thành nước phát triển vào năm 2045. Để hiện thực hóa mục tiêu này trong giai đoạn 2026-2030, đòi hỏi một sự thay đổi toàn diện về tư duy quản trị, sự đột phá về thể chế và việc khơi thông mọi nguồn lực quốc gia theo một lộ trình khoa học và quyết liệt.

1. Bốn nguyên tắc cốt lõi – Kim chỉ nam cho sự phát triển thực chất

Để đạt được tốc độ tăng trưởng cao nhưng không đánh đổi bằng sự bất ổn, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ đạo toàn Đảng, toàn dân quán triệt bốn nguyên tắc nền tảng:

Tăng trưởng thực chất: Không chạy theo con số đơn thuần mà phải dựa trên tăng năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP), nâng cao hàm lượng tri thức và giá trị gia tăng trong từng phần trăm GDP. Tăng trưởng hôm nay không được làm tổn hại đến nền tảng của tương lai.

Ổn định vĩ mô là tiên quyết: Kiên định kiểm soát lạm phát, đảm bảo các cân đối lớn để tạo môi trường an toàn, linh hoạt cho nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài.

Tận dụng hiệu quả mọi nguồn lực: Ưu tiên vốn cho các dự án trọng điểm, có tác động chiến lược và thúc đẩy hợp tác công - tư (PPP) để gia tăng sức cạnh tranh quốc gia.

Vì lợi ích của Nhân dân: Thành quả tăng trưởng phải được chia sẻ công bằng, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân, đảm bảo an sinh xã hội.

2. Đột phá thể chế - Từ "quản lý" sang "kiến tạo phát triển"

Thể chế được xác định là "điểm nghẽn của điểm nghẽn" nhưng cũng là dư địa lớn nhất cho tăng trưởng,. Giải pháp trọng tâm là chuyển đổi mạnh mẽ tư duy từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển.

Tháo gỡ rào cản pháp lý: Thực hiện tổng rà soát hệ thống pháp luật, xóa bỏ các quy định chồng chéo, rườm rà làm gia tăng chi phí giao dịch cho doanh nghiệp,. Việt Nam phấn đấu đứng trong nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN về môi trường kinh doanh vào năm 2028.

Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox): Xây dựng các không gian thể chế linh hoạt cho các mô hình kinh tế mới như kinh tế số, AI, công nghệ tài chính và tài sản số.

Cải cách bộ máy Nhà nước, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp: Vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp nhằm bỏ tầng nấc trung gian, giúp bộ máy thông suốt và phản ứng nhanh với thực tiễn. Nguyên tắc vận hành là: "cấp tỉnh mạnh về chiến lược, cấp xã mạnh về thực thi", giao quyền đi đôi với phân bổ nguồn lực và hạ tầng số.

3. Khai phá các động lực tăng trưởng mới dựa trên công nghệ và tri thức

Trong kỷ nguyên số, Việt Nam không thể dựa vào vốn và lao động giá rẻ mà phải dựa vào khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực chính.

Công nghiệp chiến lược: Tập trung phát triển công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và các ngành công nghiệp nền tảng như cơ khí chế tạo, vật liệu mới. Chính phủ ưu tiên xây dựng Danh mục công nghệ chiến lược và các cơ sở nghiên cứu công nghệ lõi.

Chuyển đổi số toàn diện: Đưa dữ liệu trở thành tài nguyên quốc gia. Phấn đấu đứng trong nhóm 4 nước dẫn đầu ASEAN về Chính phủ điện tử vào năm 2026. Triển khai mạnh mẽ phong trào "Bình dân học vụ số" để nâng cao kỹ năng số cho toàn dân.

Kinh tế xanh và năng lượng: Vận hành thị trường tín chỉ các-bon, phát triển năng lượng tái tạo, điện gió ngoài khơi và khí LNG,. Mục tiêu là đảm bảo an ninh năng lượng tuyệt đối cho tăng trưởng cao,.

4. Hệ thống hạ tầng chiến lược – "Mạch máu" của nền kinh tế

Đầu tư hạ tầng đồng bộ là giải pháp tạo ra không gian kinh tế mới và giảm chi phí logistics từ 20% GDP xuống còn khoảng 12-15% vào năm 2030.

Hạ tầng giao thông: Hoàn thành trục cao tốc Bắc - Nam phía Đông, đẩy nhanh tiến độ đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh cùng các tuyến kết nối quốc tế với Trung Quốc.

Cửa ngõ giao thương: Phát triển các cảng biển nước sâu, sân bay quốc tế (Gia Bình, Phú Quốc, Chu Lai) và hạ tầng số (5G, cáp quang biển) để kết nối Việt Nam sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu.

5. Huy động tổng lực nguồn lực tài chính

Để có nguồn vốn cho "cú hích" hai con số, Chính phủ thực hiện các giải pháp tài chính táo bạo,:

Đầu tư công dẫn dắt: Phấn đấu tăng thu ngân sách 10% và tiết kiệm 10% chi thường xuyên để dành nguồn lực cho đầu tư phát triển,. Tăng tỷ trọng chi đầu tư phát triển lên mức 40% tổng chi ngân sách nhà nước.

Khơi thông dòng vốn xã hội: Phát triển thị trường vốn trung và dài hạn, nâng hạng thị trường chứng khoán để thu hút các quỹ đầu tư quốc tế,. Khuyến khích doanh nghiệp FDI tái đầu tư lợi nhuận tại Việt Nam thay vì chuyển về nước,.

Giải quyết dự án tồn đọng: Quyết liệt xử lý dứt điểm các vướng mắc tại các dự án nghìn tỷ đang bị "đắp chiếu", đưa các tài sản này trở lại phục vụ nền kinh tế,.

6. Nhân tố con người và tự chủ chiến lược

Con người là trung tâm và là chủ thể của quá trình phát triển. Đổi mới căn bản giáo dục, đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai và giảng dạy AI, robot, kỹ năng tương lai ngay từ cấp phổ thông. Xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, phân định rõ giữa sai sót trong đổi mới với sai phạm vụ lợi.

Quốc phòng, an ninh là nền tảng, coi quốc phòng, an ninh và đối ngoại là một "cấu phần của năng lực cạnh tranh quốc gia". Một quốc gia ổn định, tự chủ chiến lược và có sức đề kháng cao trước các cú sốc toàn cầu chính là điểm đến hấp dẫn nhất cho các nhà đầu tư lớn.

Mục tiêu tăng trưởng hai con số là một thách thức lớn nhưng hoàn toàn khả thi nếu Việt Nam tận dụng được "thời điểm vàng" của lịch sử. Với tư duy "Lựa chọn đúng - Triển khai nhanh - Làm đến nơi đến chốn - Đo lường bằng kết quả", cùng sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân, chúng ta sẽ tạo nên một "kỳ tích ", đưa đất nước vững vàng bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc./.