Dòng chảy lịch sử khẳng định tính chính danh của nền dân chủ Việt Nam
Nhìn lại lịch sử, có thể thấy rằng truyền thống bầu cử ở Việt Nam gắn liền với hành trình đấu tranh giành và giữ độc lập và xây dựng đất nước. Ngay sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, cuộc Tổng tuyển cử ngày 06/01/1946 đã được tổ chức trong bối cảnh đất nước còn muôn vàn khó khăn, thù trong giặc ngoài đe dọa. Dù vậy, nhân dân cả nước vẫn hăng hái tham gia bỏ phiếu, thể hiện khát vọng được làm chủ vận mệnh của mình. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: "Tổng tuyển cử là một dịp cho toàn thể quốc dân tự do lựa chọn những người có tài, có đức, để gánh vác công việc nước nhà"[1].
Từ dấu mốc lịch sử ấy, Quốc hội Việt Nam đã trải qua 15 nhiệm kỳ hoạt động và không ngừng trưởng thành cùng với sự phát triển của đất nước. Qua từng giai đoạn lịch sử, Quốc hội luôn giữ vai trò trung tâm trong việc thể chế hóa đường lối của Đảng thành hệ thống pháp luật, đồng thời đại diện cho tiếng nói và quyền lợi của các tầng lớp nhân dân. Những bản Hiến pháp quan trọng của đất nước được ban hành các năm 1946, 1959, 1980, 1992, 2013 đều được thông qua tại nghị trường Quốc hội, tạo nên nền tảng pháp lý cho tiến trình phát triển của quốc gia.
Sự trưởng thành của Quốc hội cũng được thể hiện ở cơ cấu đại biểu ngày càng đa dạng và đại diện rộng rãi cho các tầng lớp xã hội. Tại nghị trường, có sự hiện diện của công nhân, nông dân, trí thức, doanh nhân, văn nghệ sĩ, đại diện các dân tộc thiểu số, các tôn giáo và nhiều thành phần xã hội khác. Điều đó cho thấy Quốc hội không chỉ là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất mà còn là nơi hội tụ ý chí và nguyện vọng của toàn dân tộc.
Đặc biệt, trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV (2021–2026), hoạt động lập pháp và giám sát tối cao đã có nhiều bước đổi mới mạnh mẽ. Quốc hội đã ban hành nhiều nghị quyết quan trọng, trong đó có các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm giúp đất nước vượt qua đại dịch COVID-19, phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội. Những quyết sách kịp thời đó tiếp tục khẳng định vai trò của Quốc hội trong việc đồng hành cùng Chính phủ và Nhân dân giải quyết những vấn đề lớn của đất nước.
Tám mươi năm phát triển của Quốc hội Việt Nam vì thế không chỉ là một chặng đường lịch sử mà còn là minh chứng thuyết phục cho tính chính danh và sức sống của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa. Mỗi kỳ bầu cử không đơn thuần là một sự kiện chính trị định kỳ, mà là quá trình kết tinh ý chí, khát vọng và tinh thần tự chủ của dân tộc Việt Nam.
Nhận diện và phản bác các luận điệu xuyên tạc
Dù thực tiễn lịch sử đã chứng minh rõ ràng bản chất dân chủ của chế độ, các thế lực thù địch vẫn không ngừng tung ra những luận điệu sai trái nhằm phủ nhận giá trị của các cuộc bầu cử ở Việt Nam. Thủ đoạn của họ thường tập trung vào ba hướng chủ yếu:
Một là, việc xuyên tạc quy trình nhân sự. Một số đối tượng cố tình cho rằng việc bầu cử chỉ mang tính hình thức, mọi kết quả đã được “sắp xếp sẵn” sau Đại hội XIV của Đảng. Luận điệu này nhằm mục đích hạ thấp tính khách quan của công tác cán bộ và gây hoài nghi trong xã hội về tính chính danh của bộ máy lãnh đạo.
Hai là, tìm cách phủ nhận bản chất dân chủ của hệ thống chính trị Việt Nam bằng cách áp đặt quan điểm rằng chỉ có chế độ đa đảng mới bảo đảm dân chủ. Từ đó, họ kích động một bộ phận người dân tẩy chay bầu cử hoặc bỏ phiếu trắng. Đây thực chất là âm mưu nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phủ nhận quyền làm chủ của nhân dân trong thực tiễn đời sống chính trị.
Ba là, lợi dụng những chủ trương đổi mới của Đảng và Nhà nước, như việc tinh gọn bộ máy hay thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước, họ cố tình đánh tráo khái niệm, cho rằng việc tinh giản bộ máy đồng nghĩa với việc thu hẹp quyền đại diện của nhân dân, hoặc lan truyền thông tin sai lệch về tính an toàn của việc ứng dụng công nghệ trong bầu cử. Mục tiêu của họ là làm giảm niềm tin của xã hội đối với các nỗ lực cải cách và hiện đại hóa của Nhà nước.
Trước những luận điệu xuyên tạc đó, thực tiễn khách quan đã và đang đưa ra những câu trả lời rõ ràng:
Thứ nhất, quy trình nhân sự trong bầu cử ở Việt Nam được thực hiện theo nhiều bước chặt chẽ, với sự tham gia của nhiều cơ quan và tổ chức khác nhau. Đảng giới thiệu những đảng viên ưu tú, nhưng việc trở thành đại biểu Quốc hội hay không hoàn toàn phụ thuộc vào sự tín nhiệm của cử tri. Quy trình hiệp thương do Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chủ trì chính là cơ chế bảo đảm tính dân chủ và khách quan trong việc lựa chọn ứng cử viên. Thực tế cho thấy số lượng đại biểu ngoài Đảng và đại biểu tự ứng cử trúng cử trong nhiều nhiệm kỳ đã tăng lên, cho thấy sự đa dạng và mở rộng của cơ cấu đại diện.
Thứ hai, bản chất của dân chủ không nằm ở số lượng đảng phái mà nằm ở mức độ thực chất của quyền làm chủ của nhân dân. Trong đường lối phát triển của đất nước, tư tưởng “dân là gốc” luôn được xem là nguyên tắc nền tảng. Những thành công trong quá trình chuẩn bị văn kiện Đại hội XIV, với sự tham gia đóng góp ý kiến rộng rãi của nhân dân cả nước, là minh chứng sinh động cho việc mở rộng dân chủ trong đời sống chính trị. Cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI chính là bước cụ thể hóa phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát và dân thụ hưởng”.
Thứ ba, chủ trương tinh gọn bộ máy và thúc đẩy chuyển đổi số không phải là sự thu hẹp dân chủ mà ngược lại, nhằm nâng cao hiệu lực và hiệu quả của hệ thống chính trị. Một Quốc hội mạnh không chỉ phụ thuộc vào số lượng đại biểu mà quan trọng hơn là chất lượng trí tuệ, năng lực và trách nhiệm của từng đại biểu trước cử tri. Việc ứng dụng công nghệ trong quản lý và tổ chức bầu cử cũng giúp tăng cường tính minh bạch, tạo điều kiện để cử tri tiếp cận thông tin về ứng cử viên một cách đầy đủ và thuận tiện hơn.
Trách nhiệm công dân trong kỷ nguyên vươn mình
Việt Nam hiện đang đứng trước những cơ hội phát triển lớn chưa từng có. Những định hướng chiến lược được xác định tại Đại hội XIV của Đảng đã mở ra tầm nhìn dài hạn cho sự phát triển của đất nước, với mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao trong tương lai. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, cần có một bộ máy nhà nước vững mạnh, đặc biệt là một Quốc hội có tầm nhìn chiến lược, đủ năng lực hoạch định và hoàn thiện hệ thống pháp luật phù hợp với yêu cầu của thời kỳ mới.
Chính vì vậy, cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI không chỉ là việc lựa chọn đại biểu cho nhiệm kỳ 2026 - 2031 mà còn là quá trình lựa chọn những người sẽ tham gia hoạch định các chính sách quan trọng định hình tương lai đất nước. Mỗi lá phiếu của cử tri vì thế mang ý nghĩa không chỉ đối với hiện tại mà còn đối với cả chặng đường phát triển lâu dài của dân tộc.
Trong bối cảnh đó, mọi lời kêu gọi tẩy chay bầu cử hoặc kích động bỏ phiếu trắng thực chất đều đi ngược lại lợi ích chung của đất nước. Những hành vi ấy không góp phần thúc đẩy dân chủ mà chỉ làm suy yếu sự ổn định chính trị và cản trở tiến trình phát triển.
Cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI vì thế không chỉ là một sự kiện chính trị quan trọng mà còn là biểu tượng của sự đồng thuận xã hội, của mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa Đảng và nhân dân. Niềm tin của nhân dân chính là nguồn sức mạnh lớn nhất để đất nước vượt qua mọi khó khăn, thách thức và vững bước trên con đường phát triển.
Ngày bầu cử sắp tới sẽ là dịp để mỗi công dân thực hiện quyền và nghĩa vụ thiêng liêng của mình đối với Tổ quốc. Mỗi lá phiếu được bỏ vào hòm phiếu không chỉ là sự lựa chọn đại biểu mà còn là lời khẳng định mạnh mẽ về khát vọng xây dựng một nước Việt Nam độc lập, tự chủ, dân chủ và thịnh vượng trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
[1] Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, tr.153.
