Trong lịch sử dân tộc, mỗi lời hiệu triệu của Chủ tịch Hồ Chí Minh đều có sức cổ vũ to lớn. Lời kêu gọi ngày 17/7/1966 khẳng định chân lý bất diệt: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, đã khơi dậy lòng yêu nước nồng nàn, ý chí kiên cường, bất khuất của dân tộc. Đây không chỉ là lời hịch chống ngoại xâm, mà còn là tuyên ngôn chính trị, khẳng định giá trị tối thượng của độc lập, tự do
Bối cảnh lịch sử
Năm 1966, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước bước vào giai đoạn khốc liệt nhất, Mỹ đã ồ ạt đưa hàng chục vạn quân viễn chinh cùng quân đội các nước đồng minh của Mỹ vào miền Nam, đồng thời mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc bằng không quân và hải quân. Đất nước ta đứng trước tình thế hết sức nguy hiểm: vừa phải chống chọi với bom đạn tàn khốc, vừa phải giữ vững hậu phương để chi viện tiền tuyến.
Trong thử thách sinh tử ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cất lên Lời kêu gọi bất hủ, khẳng định quyết tâm sắt đá của dân tộc: dù chiến tranh có kéo dài năm năm, mười năm, hai mươi năm hay lâu hơn nữa, nhân dân Việt Nam vẫn kiên cường chiến đấu đến thắng lợi cuối cùng.
Lời kêu gọi không chỉ là sự đáp trả đanh thép trước hành động leo thang chiến tranh của Hoa Kỳ, mà còn là bản hùng ca khẳng định ý chí bất khuất, tinh thần đoàn kết và niềm tin tất thắng của dân tộc Việt Nam. Nó trở thành ngọn cờ chính trị – tinh thần, tập hợp sức mạnh toàn dân, đồng thời gửi đi thông điệp mạnh mẽ tới bạn bè quốc tế: Việt Nam quyết không khuất phục, quyết bảo vệ độc lập, tự do đến cùng.
Bản thảo Lời kêu gọi đồng bào và chiến sĩ cả nước do Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo (Ảnh tư liệu)
Từ chân lý dân tộc
Lời kêu gọi ngày 17/7/1966 đã nâng tầm khát vọng độc lập, tự do của nhân dân Việt Nam thành một chân lý phổ quát, vượt lên trên mọi thời đại. Câu nói bất hủ “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” không chỉ là lời hiệu triệu trong chiến tranh, mà còn là tuyên ngôn chính trị, khẳng định giá trị tối thượng của quyền dân tộc tự quyết. Nó trở thành nền tảng tư tưởng cho mọi đường lối cách mạng, đồng thời góp phần định hình bản sắc chính trị của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế.
Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành tiếng trống thúc giục, tiếng kèn xung trận… khơi dậy sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc. Từ miền Bắc đến miền Nam, từ tiền tuyến đến hậu phương, mọi tầng lớp nhân dân đều đồng lòng biến Lời kêu gọi thành hành động cụ thể: sản xuất, chiến đấu, hy sinh vì Tổ quốc.
Chính sức mạnh tổng hợp ấy đã tạo nên thế trận toàn dân, toàn diện, giúp Việt Nam vượt qua thử thách khốc liệt, từng bước đánh bại chiến lược “Chiến tranh cục bộ”, “Việt Nam hoá chiến tranh” của Mỹ, làm nên Đại thắng mùa Xuân năm 1975.
Đến chân lý thời đại
Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ vang vọng trong lòng dân tộc Việt Nam, mà còn lan tỏa mạnh mẽ ra thế giới. Câu nói bất hủ “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” trở thành biểu tượng chính nghĩa, khơi dậy sự đồng cảm và ủng hộ của nhân dân tiến bộ trên khắp năm châu.
Trong bối cảnh phong trào giải phóng dân tộc đang dâng cao ở châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh, Việt Nam trở thành ngọn cờ đầu, truyền cảm hứng cho các dân tộc bị áp bức đứng lên giành quyền sống, độc lập, tự do.
Chính nghĩa của Việt Nam được khẳng định, dư luận quốc tế ngày càng ủng hộ, tạo nên sức ép buộc Mỹ phải đối diện với thất bại không thể tránh khỏi. Chân lý của dân tộc đã trở thành chân lý của thời đại.
Giá trị trường tồn trong thời kỳ phát triển mới
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng tinh thần “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” vẫn nguyên vẹn giá trị. Trong công cuộc đổi mới và hội nhập, Lời kêu gọi ấy nhắc nhở chúng ta rằng:
Độc lập dân tộc là nền tảng bất diệt, không thể đánh đổi bằng bất cứ giá nào. Trong dòng chảy lịch sử, dân tộc Việt Nam đã nhiều lần chứng minh rằng độc lập dân tộc không chỉ là một mục tiêu chính trị, mà còn là giá trị thiêng liêng, bất khả xâm phạm. Từ những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm đến công cuộc xây dựng đất nước hôm nay, tinh thần “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” luôn là ngọn cờ dẫn đường. Độc lập dân tộc chính là nền tảng để bảo đảm sự tồn tại và phát triển của quốc gia, là điều kiện tiên quyết để nhân dân được sống trong hòa bình, tự chủ. Mọi sự thịnh vượng, mọi thành quả phát triển đều trở nên vô nghĩa nếu đánh đổi bằng sự lệ thuộc hay mất chủ quyền. Chính vì vậy, giữ vững độc lập dân tộc là trách nhiệm lịch sử, là lời thề son sắt của các thế hệ người Việt Nam. Đó không chỉ là ký ức hào hùng mà còn là cam kết bất diệt cho hiện tại và tương lai.
Tự do, hạnh phúc của nhân dân là mục tiêu tối thượng, là thước đo của mọi chính sách và thành quả phát triển. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc luôn gắn liền với tự do và hạnh phúc của nhân dân. Người khẳng định: “…nếu nước độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì.”[i] Đây là quan điểm xuyên suốt, đặt nhân dân vào vị trí trung tâm của mọi chính sách.
Tự do không chỉ là quyền được sống trong một xã hội không áp bức, mà còn là quyền được phát triển toàn diện về trí tuệ, văn hóa, kinh tế. Hạnh phúc của nhân dân chính là thước đo cao nhất để đánh giá sự thành công của một chế độ, một chính sách. Vì vậy, mọi đường lối phát triển đều phải hướng đến việc nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, bảo đảm công bằng xã hội, tạo cơ hội cho mọi người vươn lên. Đây là mục tiêu tối thượng, là giá trị nhân văn sâu sắc mà Đảng và và dân tộc Việt Nam kiên định theo đuổi.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Lời kêu gọi đồng bào và chiến sĩ cả nước, Hà Nội, ngày 17/7/1966 (Ảnh tư liệu)
Phát triển đất nước phải gắn liền với giữ vững chủ quyền, bản sắc văn hóa và khát vọng vươn lên của dân tộc Việt Nam. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, phát triển đất nước không thể chỉ đo bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế, mà còn phải gắn với việc giữ vững chủ quyền quốc gia và bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc. Việt Nam không thể trở thành một quốc gia giàu mạnh nếu đánh mất những giá trị cốt lõi làm nên bản sắc và tinh thần dân tộc. Chủ quyền quốc gia là lá chắn bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ, còn văn hóa là linh hồn của dân tộc, là sức mạnh mềm giúp Việt Nam khẳng định vị thế trên trường quốc tế. Đồng thời, khát vọng vươn lên – khát vọng xây dựng một đất nước hùng cường, thịnh vượng – chính là động lực thôi thúc mọi thế hệ người Việt Nam. Phát triển đất nước vì thế phải là sự kết hợp hài hòa giữa kinh tế hiện đại; xã hội dân chủ, công bằng, văn minh; văn hóa giàu bản sắc và tinh thần tự chủ, tự cường. Đây là con đường để Việt Nam khẳng định vị thế, đồng thời hiện thực hóa khát vọng dân tộc trong thế kỷ XXI.
Vì thế, chân lý “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” không chỉ là di sản lịch sử, mà còn là kim chỉ nam cho sự nghiệp xây dựng một Việt Nam như tầm nhìn Đại hội XIV của Đảng đã xác định các mục tiêu theo các mốc thời gian cụ thể: “…phấn đấu đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, là nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà nay là nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.”[ii]
Lời kêu gọi ngày 17/7/1966 của Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là lời hiệu triệu của một thời kháng chiến, mà còn là bản tuyên ngôn bất hủ về quyền sống và khát vọng độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam. Tinh thần “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” đã trở thành nền tảng tư tưởng, soi sáng mọi chặng đường cách mạng, từ đấu tranh giành độc lập đến công cuộc đổi mới, hội nhập và phát triển hôm nay.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh khốc liệt, Lời kêu gọi của Bác vẫn vang vọng như một lời nhắc nhở: chỉ khi giữ vững độc lập dân tộc, bảo đảm tự do và hạnh phúc cho nhân dân, chúng ta mới có thể xây dựng một đất nước hùng cường, thịnh vượng. Khát vọng Việt Nam hùng cường không phải là khẩu hiệu, mà là mục tiêu chiến lược, gắn liền với trách nhiệm bảo vệ chủ quyền, phát huy bản sắc văn hóa và khơi dậy sức mạnh nội sinh của dân tộc.
Sáu mươi năm đã trôi qua, nhưng âm hưởng từ Lời kêu gọi ngày 17/7/1966 của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn vang vọng như một bản hùng ca bất diệt. Tinh thần bất khuất ấy không chỉ là lời hiệu triệu trong thời khắc lịch sử chống ngoại xâm, mà còn trở thành ngọn lửa soi đường cho công cuộc dựng xây đất nước hôm nay.
Trong hành trình đổi mới và hội nhập, Việt Nam đã và đang khẳng định vị thế của mình bằng khát vọng vươn lên, bằng quyết tâm xây dựng một quốc gia hiện đại, giàu mạnh, nhân văn. Đó là một Việt Nam với mỗi bước phát triển đều gắn liền với niềm tin và kỳ vọng mà Hồ Chủ tịch đã gửi gắm cho các thế hệ mai sau. Tinh thần ấy chính là sức mạnh nội sinh, là lời nhắc nhở rằng mọi thành quả hôm nay đều bắt nguồn từ ý chí kiên cường và khát vọng độc lập, tự do của dân tộc.
