Chỉ một lần quét mã, cả “thôn số” hiện ra
Ngay tại bảng thông tin của thôn Làng Quặng, nổi bật là tấm biển tích hợp mã QR cùng dòng chữ: "Hãy quét mã để xem thông tin của thôn". Chỉ với một thao tác quét mã hoặc truy cập hệ thống, người dân có thể nhanh chóng tra cứu các thông tin phục vụ đời sống, sản xuất thay vì phải chờ các buổi họp thôn, nghe loa truyền thanh hay tìm kiếm trong nhiều nhóm trò chuyện trên mạng xã hội như trước đây. Đó là điểm nhấn của công trình thanh niên "Thôn số" do Đoàn xã Bình Yên triển khai trong Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm nay, góp phần từng bước hình thành mô hình cộng đồng số ngay từ cơ sở.
Ảnh 1. Công trình “Thôn số”.
Xã Bình Yên hiện có 14 thôn với 4.040 hộ dân, hơn 16.200 nhân khẩu thuộc 21 dân tộc anh em cùng sinh sống. Đoàn xã có 27 cơ sở đoàn, chi đoàn trực thuộc với hơn 1.400 đoàn viên thường xuyên tham gia sinh hoạt. Trong đó, thôn Làng Quặng là địa bàn thuần nông với 198 hộ dân và 878 nhân khẩu, được lựa chọn là nơi triển khai thí điểm mô hình.
Theo chị Bàn Thị Oanh - Bí thư Đoàn xã Bình Yên, trong giai đoạn đầu, hệ thống đã tích hợp nhiều nội dung thiết thực như các quyết định liên quan đến việc thành lập Chi bộ, thôn Làng Quặng sau sắp xếp đơn vị hành chính; danh sách, chức danh và số điện thoại của đội ngũ cán bộ thôn; tài liệu hướng dẫn chăn nuôi, trồng trọt và phát triển kinh tế hộ gia đình.
Điểm nổi bật của công trình là khả năng mở rộng và cập nhật thường xuyên. Theo định hướng, hệ thống sẽ tiếp tục được bổ sung dữ liệu để trở thành một kho thông tin số của thôn, giúp người dân dễ dàng tra cứu các nội dung liên quan đến đời sống, sản xuất và các quy định của cộng đồng dân cư. “"Thôn số" được xây dựng như một cổng thông tin số của thôn, tích hợp nhiều tiện ích trên cùng một nền tảng. Người dân có thể tra cứu thông tin cán bộ thôn, quy ước, hương ước, các văn bản tuyên truyền, cập nhật những thông tin cần thiết. Mô hình giúp thông tin được quản lý tập trung, thống nhất, dễ tìm kiếm và có thể cập nhật thường xuyên, thay vì bị phân tán trong nhiều nhóm trên nền tảng xã hội…” chị Oanh chia sẻ.
Tiếp nối tinh thần tiên phong trên vùng đất lịch sử
Việc lựa chọn thôn Làng Quặng để triển khai công trình không phải là sự ngẫu nhiên. Đây là địa danh gắn với Đình Làng Quặng - nơi diễn ra sự kiện hợp nhất Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân và Cứu quốc quân thành Việt Nam Giải phóng quân vào ngày 15/5/1945, tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam ngày nay.
Theo chị Bàn Thị Oanh, tuổi trẻ địa phương mong muốn tiếp nối tinh thần tiên phong của các thế hệ cha anh bằng những hành động thiết thực trong thời đại mới. “Chúng tôi mong muốn trên mảnh đất giàu truyền thống ấy, tinh thần tiên phong của cha anh sẽ được người trẻ tiếp nối bằng tinh thần xung kích trong chuyển đổi số", chị Oanh nói.
Để xây dựng mô hình, đoàn viên, thanh niên xã Bình Yên đã trực tiếp khảo sát nhu cầu thực tế của người dân, thu thập và số hóa tài liệu, thiết kế giao diện, xây dựng cơ sở dữ liệu, đồng thời hướng dẫn người dân sử dụng các tiện ích trên nền tảng số.
Trong quá trình triển khai, một trong những bài toán đặt ra là xây dựng hệ thống vừa đầy đủ thông tin, vừa dễ sử dụng đối với nhiều người dân chưa quen với điện thoại thông minh và các nền tảng số. Song song với đó, toàn bộ dữ liệu đều được rà soát, chuẩn hóa theo tiêu chí "đúng - đủ - sạch - sống" nhằm bảo đảm tính chính xác và khả năng cập nhật lâu dài.
Theo Bí thư Đoàn xã Bình Yên, việc thu thập và chuẩn hóa dữ liệu đòi hỏi nhiều thời gian, công sức. Tuy nhiên, nhờ sự tham gia tích cực của đoàn viên, thanh niên, những khó khăn từng bước được tháo gỡ. Điều đáng mừng là sau khi được hướng dẫn, người dân đều hào hứng trải nghiệm và chủ động sử dụng mô hình trong đời sống hằng ngày.
Đưa trí tuệ nhân tạo đến từng cán bộ cơ sở
Không dừng lại ở việc xây dựng mô hình "Thôn số", trong tháng 7, Đoàn xã Bình Yên còn phối hợp với đội hình sinh viên tình nguyện Mùa hè xanh của Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức lớp học "Bình dân học vụ số" dành cho bí thư chi bộ, trưởng thôn cùng cán bộ các chi hội phụ nữ, nông dân, cựu chiến binh trên địa bàn.
Dưới sự hướng dẫn của các sinh viên Khoa Công nghệ thông tin của Đại học Bách khoa Hà Nội, lần đầu tiên “những học viên đặc biệt" đã được tiếp cận và thực hành với các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) như Chat GPT và Gemini. Từ cách đặt câu lệnh, AI được ứng dụng để hỗ trợ soạn thảo văn bản, xây dựng kế hoạch họp thôn, thiết kế hình ảnh tuyên truyền hay xây dựng kịch bản cho các hoạt động ở cơ sở.
Theo chị Bàn Thị Oanh, ban đầu nhiều học viên còn e ngại vì cho rằng AI là công nghệ phức tạp. Tuy nhiên, khi trực tiếp trải nghiệm và nhận thấy các công cụ có thể hỗ trợ xây dựng báo cáo, dự thảo văn bản, thiết kế hình ảnh, video chỉ bằng những câu lệnh đơn giản bằng tiếng Việt, nhiều người đã hào hứng học tập và chủ động ứng dụng vào công việc. "Lớp học góp phần hình thành thói quen chủ động học tập và ứng dụng công nghệ trong đội ngũ cán bộ cơ sở. Khi cán bộ làm chủ các công cụ số, việc hỗ trợ người dân tiếp cận chuyển đổi số cũng sẽ thuận lợi và hiệu quả hơn", chị Oanh chia sẻ.
Bên cạnh đó, Đoàn xã Bình Yên còn duy trì các tổ công nghệ số cộng đồng hỗ trợ người dân cài đặt và sử dụng chữ ký số cá nhân, thực hiện dịch vụ công trực tuyến, cài đặt các ứng dụng số thiết yếu, sử dụng ứng dụng Sổ tay đảng viên điện tử, đồng thời phối hợp triển khai kênh chuyển đổi số "Tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của Nhân dân" dành cho Ủy ban MTTQ Việt Nam xã.
Từ công trình "Thôn số", lớp học "Bình dân học vụ số" đến các tổ công nghệ số cộng đồng, tuổi trẻ Bình Yên đang từng bước đưa chuyển đổi số đi vào đời sống bằng những việc làm cụ thể. Trên mảnh đất từng ghi dấu những trang sử hào hùng của dân tộc, tinh thần tiên phong của cha ông trong đấu tranh cách mạng tiếp tục được thế hệ trẻ gìn giữ và phát huy sáng tạo với hành trình làm chủ công nghệ, xây dựng cộng đồng số và lan tỏa giá trị của chuyển đổi số đến từng người dân.
Nguồn: Báo Tiền Phong
