Lâm Đồng: Phát huy vai trò của Trường Chính trị trong đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương hai cấp

Ngày 16/6/2025, Quốc hội ban hành Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15, xác lập mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời làm thay đổi căn bản phạm vi nhiệm vụ, thẩm quyền và phương thức thực thi công vụ. Đặc biệt, ở cấp xã, nhiều nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền, đòi hỏi đội ngũ cán bộ, công chức phải trực tiếp giải quyết ngày càng nhiều vấn đề liên quan đến người dân, doanh nghiệp và đời sống kinh tế - xã hội trên địa bàn. Sau sắp xếp, tỉnh Lâm Đồng có 124 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 103 xã, 20 phường và 01 đặc khu[1]. Quy mô mới của hệ thống chính quyền cơ sở đặt ra yêu cầu cao hơn đối với tổ chức thực hiện nhiệm vụ và năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp làm việc tại cơ sở.

Yêu cầu đặt ra không chỉ là cán bộ “biết quy định” mà quan trọng hơn là biết vận dụng quy định để giải quyết công việc; biết phối hợp để xử lý những vấn đề liên ngành; biết sử dụng công nghệ, dữ liệu; đồng thời có kỹ năng giao tiếp, đối thoại, giải trình và phục vụ người dân. Do đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ phải đổi mới cả về nội dung, phương pháp và cách thức đánh giá kết quả.

Đối với Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng, yêu cầu này càng cấp thiết khi tổ chức chính quyền địa phương hai cấp được triển khai đồng thời với quá trình sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy của tỉnh. Địa bàn rộng, điều kiện kinh tế - xã hội và đặc điểm dân cư đa dạng đòi hỏi Nhà trường phải nâng cao năng lực đào tạo, bồi dưỡng, bảo đảm chương trình sát thực tiễn, phương pháp sát đối tượng và kết quả sát yêu cầu công vụ.

Từ những yêu cầu mới đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp

Để bảo đảm chính quyền hoạt động hiệu lực, hiệu quả, gần dân, đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là ở cơ sở, tại tỉnh Lâm Đồng nói riêng, trên cả nước nói chung cần đáp ứng các yêu cầu về năng lực sau:

Thứ nhất, yêu cầu về năng lực thực thi pháp luật và vận dụng thẩm quyền được phân cấp, phân quyền. Khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai, đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã phải thực hiện nhiều nhiệm vụ với phạm vi trách nhiệm rộng hơn. Do đó, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cần chuyển mạnh từ việc truyền đạt kiến thức, quy định pháp luật sang rèn luyện năng lực vận dụng pháp luật để giải quyết những tình huống, vấn đề cụ thể trong thực tiễn.

Thứ hai, yêu cầu về năng lực quản trị và xử lý công việc tại cơ sở. Chính quyền cấp xã là cấp trực tiếp tổ chức thực hiện nhiều nhiệm vụ gắn với đời sống của người dân. Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu này càng trở nên rõ nét khi cấp xã phải chủ động hơn trong tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được giao. Cán bộ cấp xã vì vậy không chỉ cần có kiến thức quản lý nhà nước mà còn phải có năng lực tổ chức công việc, phối hợp giữa các bộ phận, xử lý những vấn đề phát sinh, quản lý tiến độ và giải quyết công việc theo kết quả đầu ra. Đặc biệt, nhiều vấn đề ở cơ sở không tồn tại đơn lẻ trong một lĩnh vực mà có tính liên ngành, liên lĩnh vực. Vì vậy, cần đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ năng lực phối hợp, tư duy tổng hợp và khả năng xử lý tình huống đáp ứng yêu cầu thực tiễn công việc.

Thứ ba, yêu cầu về năng lực số và sử dụng dữ liệu trong thực thi công vụ. Chuyển đổi số trong hoạt động của chính quyền đặt ra yêu cầu cán bộ phải có khả năng sử dụng các nền tảng số, hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu và các công cụ hỗ trợ trong giải quyết công việc. Năng lực số của cán bộ không chỉ dừng ở việc sử dụng thành thạo phần mềm mà còn bao gồm khả năng khai thác thông tin, sử dụng dữ liệu phục vụ ra quyết định, bảo đảm an toàn thông tin và thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ. Vì vậy, đào tạo, bồi dưỡng cần chú trọng các kỹ năng số thiết thực, gắn trực tiếp với công việc hằng ngày của cán bộ thay vì chỉ trang bị kiến thức công nghệ mang tính chung chung, hình thức.

Thứ tư, yêu cầu về năng lực phục vụ, giao tiếp và xử lý tình huống với người dân, doanh nghiệp. Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hiệu quả hoạt động của chính quyền không chỉ được nhìn nhận qua số lượng công việc đã giải quyết mà còn qua chất lượng phục vụ và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp. Cán bộ, công chức cấp xã cần có kỹ năng giao tiếp hành chính, lắng nghe, giải thích chính sách, đối thoại, xử lý phản ánh, kiến nghị và giải quyết những tình huống phức tạp phát sinh tại cơ sở. Đây là nhóm năng lực khó có thể hình thành chỉ thông qua truyền thụ một chiều, mà cần tăng cường phương pháp học tập dựa trên tình huống, mô phỏng, thảo luận và thực hành xử lý các vấn đề thực tiễn đặt ra từ đời sống xã hội.

Ảnh: Lễ ra quân tăng cường công chức, viên chức về cơ sở năm 2025 tại tỉnh Lâm Đông (Nguồn: Trang Thông tin Đảng bộ Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng)

Đến giải pháp phát huy vai trò của Trường Chính trị trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương hai cấp tại Lâm Đồng

Thực tiễn vận hành chính quyền địa phương hai cấp tại tỉnh Lâm Đồng hơn 1 năm qua cho thấy yêu cầu về đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã đang đặt ra rất lớn. Năm 2026, tỉnh tạm giao 6.233 biên chế công chức cấp xã[2]; đến tháng 4/2026 đã bố trí 5.243 người, còn thiếu 990 người[3]. Điều này cho thấy, cùng với yêu cầu bảo đảm đủ số lượng nhân lực, việc nâng cao chất lượng và năng lực thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã là yêu cầu cấp thiết.

Giai đoạn 2023 - 2026, Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng đã được Ban Thường vụ Tỉnh ủy phê duyệt tổ chức 44 lớp Trung cấp lý luận chính trị với 2.672 học viên, trong đó có 433 học viên là cán bộ, công chức cấp xã, chiếm 16,2%[4]. Những kết quả trên cho thấy Nhà trường đã và đang tham gia trực tiếp vào quá trình chuẩn hóa, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ của tỉnh. Trong điều kiện vận hành chính quyền địa phương hai cấp, Nhà trường cần đẩy mạnh đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền và xử lý những vấn đề phát sinh trong thực tiễn quản lý ở cơ sở.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng cần thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:

Thứ nhất, đổi mới nội dung đào tạo, bồi dưỡng theo hướng “đúng việc, đúng người, đúng vấn đề”, chú trọng năng lực thực hành, nhất là đối với cán bộ, công chức cấp xã. Nhà trường cần rà soát, cập nhật chương trình theo vị trí việc làm và yêu cầu thực tế; ưu tiên các nội dung về phân cấp, phân quyền, quản lý nhà nước, thủ tục hành chính, tiếp công dân, chuyển đổi số và kỹ năng phối hợp, xử lý tình huống ở cơ sở.

Thứ hai, đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát huy tính chủ động, tăng cường thực hành và xử lý tình huống. Bên cạnh truyền đạt kiến thức, cần đẩy mạnh thảo luận, mô phỏng, tranh biện và học tập tương tác; vận dụng đồng giảng đối với nội dung phức tạp, liên ngành. Qua đó, chuyển từ “truyền đạt kiến thức” sang hướng dẫn học viên vận dụng kiến thức để nhận diện, phân tích và giải quyết vấn đề thực tiễn.

Thứ ba, xây dựng và thường xuyên cập nhật ngân hàng tình huống từ thực tiễn địa phương. Nhà trường cần khai thác các vấn đề phát sinh trong quản lý, điều hành ở cơ sở, tập trung vào những lĩnh vực như đất đai, xây dựng, tư pháp - hộ tịch, tài chính - ngân sách, thủ tục hành chính, tiếp công dân, chuyển đổi số và phối hợp liên ngành. Ngân hàng tình huống cần được cập nhật theo thay đổi của pháp luật và thực tiễn góp phần gắn bài giảng với yêu cầu công việc của học viên.

Thứ tư, tăng cường gắn nghiên cứu khoa học, nghiên cứu thực tế với giảng dạy và tổng kết thực tiễn. Giảng viên cần chủ động nghiên cứu những vấn đề mới từ cơ sở trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp, kịp thời chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành bài giảng, chuyên đề, tình huống và bài tập thực hành. Qua đó, tạo sự gắn kết giữa thực tiễn, nghiên cứu, giảng dạy và tổng kết, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và phát huy vai trò của Nhà trường.

Thứ năm, đổi mới đánh giá kết quả đào tạo, bồi dưỡng theo hướng chú trọng năng lực vận dụng và hiệu quả sau đào tạo. Bên cạnh đánh giá kiến thức, cần tăng cường các hình thức xử lý tình huống, bài tập thực hành gắn với vị trí việc làm. Đồng thời, Nhà trường cần thu thập phản hồi của học viên và cơ quan, đơn vị sử dụng cán bộ sau đào tạo để đánh giá khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng vào công việc; qua đó làm cơ sở điều chỉnh nội dung, phương pháp và nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng.

Mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, nhất là ở cấp xã. Đối với Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng, trọng tâm đổi mới cần chuyển từ cung cấp kiến thức sang phát triển năng lực thực thi, xử lý tình huống và thích ứng với thực tiễn; từ đào tạo khép kín sang gắn với nghiên cứu, tổng kết thực tiễn và đánh giá hiệu quả sau đào tạo. Đổi mới nội dung, phương pháp, đồng giảng, ngân hàng tình huống, nghiên cứu thực tế và đánh giá kết quả sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo. Qua đó, Nhà trường tiếp tục khẳng định vai trò trong xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất, năng lực, đáp ứng yêu cầu quản trị địa phương và phục vụ Nhân dân./.