Lời dạy của Bác về chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam

Năm 1966, khi cả nước đang quyết tâm đánh thắng đế quốc Mỹ xâm lược, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết bài “Nội dung chủ nghĩa anh hùng cách mạng của chúng ta”, nêu rõ những nhiệm vụ cốt lõi của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Những lời căn dặn của Người trở thành tư tưởng, ý chí, hành động cách mạng của mỗi một người dân yêu nước và của cả dân tộc Việt Nam, kết tinh thành sức mạnh to lớn làm nên thắng lợi vĩ đại của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước

Hồ Chí Minh nói về chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam

Chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam được hội tụ từ chính những thử thách khắc nghiệt trong đấu tranh chống ngoại xâm và chinh phục tự nhiên của dân tộc ta. Đồng thời, đó là hệ quả tất yếu của quá trình giáo dục tinh thần yêu nước, ý chí độc lập tự cường với tinh thần “đem sức ta mà giải phóng cho ta” dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Kết quả của sự giáo dục đó đã kết tinh thành chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh, tạo nên sức mạnh to lớn gúp cho dân tộc Việt Nam vượt qua được những khó khăn, thử thách, vươn lên giành chiến thắng.

Tháng 4/1966, cuộc chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta bước vào giai đoạn quyết liệt, chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam được Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu lên gồm 5 phẩm chất, giá trị cốt lõi:

“1. Trung với nước, hiếu với dân, vì sự nghiệp chống Mỹ, vì chủ nghĩa xã hội, luôn luôn nêu cao tinh thần hy sinh chiến đấu, lao động quên mình;

2. Chấp hành triệt để đường lối, chính sách của Đảng và của Nhà nước, hăng hái thi đua yêu nước, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong mọi tình huống;

3. Quyết tâm đi sâu vào khoa học - kỹ thuật và nghiệp vụ, phát huy tinh thần sáng tạo, dám nghĩ dám làm, ra sức học tập và vận dụng tốt sáng kiến và kinh nghiệm tiên tiến, nâng cao năng suất lao động và hiệu quả chiến đấu;

4. Nêu cao ý thức tập thể và làm chủ tập thể, ý thức tổ chức và kỷ luật, đoàn kết đồng chí, đoàn kết nhân dân, đi đường lối quần chúng;

5. Cần kiệm liêm chính, chí công vô tư, khiêm tốn, giản dị, gương mẫu về mọi mặt.”[1].

Với chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam đó, được Đảng lãnh đạo, Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn dắt, kêu gọi, cả dân tộc ta đã quyết tâm với ý chí, nỗ lực cao nhất, vượt qua những khó khăn, thiếu thốn về vật chất trong cuộc chống Mỹ, cứu nước làm nên Đại thắng Mùa xuân năm 1975.

Bác Hồ tại Đại hội anh hùng, chiến sĩ thi đua chống Mỹ, cứu nước, tháng 12/1966 (Ảnh tư liệu)

Chính chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam đã tạo nên một Ngô Thị Tuyển với vóc người nhỏ bé có thể vác nổi trên vai mình hai hòm đạn pháo có sức nặng gấp đôi trọng lượng thân thể; về một Mẹ Suốt can trường trên dòng Nhật Lệ giữa mưa bom, bão đạn của giặc Mỹ để chèo đò đưa bộ đội qua sông và những chị Út Tịch với tinh thần chiến đấu anh dũng “còn cái lai quần cũng đánh”; và hàng trăm ngàn những con người đã hi sinh cả xương máu, tuổi thanh xuân của mình vì độc lập, tự do, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ...

Chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam đã đoàn kết, thống nhất nhân dân hai miền Nam - Bắc luôn anh dũng, kiên cường, bất khuất, nhất tề đứng lên đấu tranh chống bọn cướp nước và bè lũ bán nước. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân miền Bắc không tiếc máu xương, của cải, vật chất với tinh thần “tất cả vì miền Nam ruột thịt”, “xe chưa qua, nhà không tiếc” tất cả để giải phóng hoàn toàn Miền Nam, thống nhất Tổ quốc đã chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến suốt 21 năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Và trước trận quyết chiến cuối cùng, thực hiện lời kêu gọi của Đảng, của Tổ quốc, của Miền Nam ruột thịt đã động viên con em mình không quản hi sinh, lên đường ra mặt trận; nhiều học sinh, sinh viên đã “xếp bút nghiên” lên đường chiến đấu; công nhân, nông dân Miền Bắc luôn “tay cày, tay súng”, “tay búa, tay súng” vừa tích cực sản xuất để chi viện cho chiến trường miền Nam, vừa kiên cường bảo vệ thành quả cách mạng.

Chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam được kết tinh, hun đúc và liên tục tỏa sáng trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, ở bất cứ đâu, khi nào Tổ quốc bị lâm nguy thì chủ nghĩa anh hùng Việt Nam lai được phát huy và vươn lên tầm cao mới. Chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam là một bộ phận không thể tách rời và rất quan trọng của chủ nghĩa yêu nước Việt Nam và được vươn lên tầm cao mới dưới sự lãnh đạo của Đảng trong thời đại Hồ Chí Minh.

Ngày nay, trong điều kiện toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam tiếp tục được phát huy với những tính chất, nội dung, điều kiện mới, tạo nên bản lĩnh, trí tuệ và sức mạnh dân tộc trong thời kỳ mới.

Phát huy chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc

Bước vào kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, Đại hội lần thứ XIV của Đảng (2026) khẳng định: “Thế giới đang trải qua những thay đổi mang tính thời đại, tạo ra nhiều thuận lợi, thời cơ và khó khăn, thách thức lớn đan xen; trong nước đang triển khai những quyết sách chiến lược mang tính cách mạng, đặt ra nhiều vấn đề mới, yêu cầu mới rất cao; đồng thời đây cũng là bước ngoặt mới, vận hội mới mang tính lịch sử đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc ”[2].

Bối cảnh mới đó đòi hỏi toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta tiếp tục phát huy chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam: “Khơi dậy mạnh mẽ truyền thống yêu nước, khát vọng phát triển, tinh thần đoàn kết, ý chí tự chủ, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc; phát huy sức mạnh văn hóa, con người thành nguồn lực nội sinh và động lực mạnh mẽ cho sự phát triển”[3].

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp đoàn các anh hùng, dũng sĩ miền Nam ra thăm miền Bắc
trên đường xoài trong khu Phủ Chủ tịch, năm 1965 (Ảnh tư liệu)

Phát huy chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam trong kỷ nguyên mới hiện nay, chúng ta cần tiến hành những nhiệm vụ chủ yếu sau:

Một là, cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, biến chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam trong đấu tranh cách mạng thành chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong lao động, sản xuất, phát triển kinh tế - xã hội, phát triển văn hóa, con người Việt Nam thời kỳ mới; tiếp tục tạo thế và lực để xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, nhiệm vụ tuyên truyền, giáo dục phải đổi mới về nội dung, phương pháp, cách thức để công tác tuyên truyền, giáo dục có hiệu quả, phát huy cao độ tinh thần, hành động xả thân, lòng dũng cảm, đức hy sinh, trước hết ở trí tuệ, ở ý chí vươn lên. Đồng thời, đấu tranh với các biểu hiện suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống; những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ.

Hai là, tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới. Đây là nội dung cơ bản, hệ trọng, có ý nghĩa sống còn của công tác xây dựng, chỉnh đốn Ðảng; là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của cả hệ thống chính trị, của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta, đồng thời là một nội dung rất quan trọng để phát huy chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam thời kỳ mới. Đa dạng hóa nội dung, phương thức, hình thức bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch ở nhiều cấp độ, phù hợp với từng đối tượng, từng lĩnh vực và mỗi tầng lớp nhân dân. Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục nền tảng tư tưởng của Đảng để cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và nhân dân nhận thức ngày càng đầy đủ, sâu sắc hơn những nội dung cơ bản và giá trị to lớn của chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, làm cho chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh thật sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của đời sống xã hội, xây dựng nền văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Ba là, đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu xây dựng mô hình quản trị hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, gần dân và vì dân. Xã, phường là cấp gần dân nhất, nơi mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đi vào đời sống hằng ngày của nhân dân. Do đó, việc xây dựng phường, xã xã hội chủ nghĩa theo gợi mở của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gắn liền với thực hiện nội dung của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Đây là bước đi hiện thực hóa mục tiêu phát triển của đất nước mà Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã đề ra: Giữ vững môi trường hoà bình, ổn định; phát triển nhanh, bền vững đất nước; cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên mới của dân tộc; thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hoá tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, là một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.