Ngày 06/01/2026, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước, xác định rõ vai trò, vị trí và định hướng đổi mới khu vực kinh tế nhà nước trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen. Đây là văn kiện có ý nghĩa chiến lược, tạo cơ sở chính trị quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả, sức cạnh tranh và năng lực dẫn dắt của kinh tế nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Khẳng định vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước
Nghị quyết 79-NQ/TW tiếp tục khẳng định quan điểm nhất quán của Đảng về vị trí, vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước trong nền kinh tế quốc dân. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng cao, kinh tế nhà nước được xác định là lực lượng vật chất quan trọng để Nhà nước định hướng, điều tiết và ổn định kinh tế vĩ mô.
Nghị quyết nhấn mạnh, phát triển kinh tế nhà nước không chỉ nhằm nâng cao quy mô vốn, tài sản mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh và khả năng tham gia vào các lĩnh vực then chốt, thiết yếu của nền kinh tế như năng lượng, hạ tầng chiến lược, tài chính – ngân hàng, quốc phòng – an ninh và các ngành, lĩnh vực có tính lan tỏa cao.
Đổi mới mạnh mẽ mô hình quản trị và cơ chế vận hành
Một trong những nội dung trọng tâm của Nghị quyết là yêu cầu đổi mới toàn diện cơ chế quản lý, giám sát và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước. Theo đó, cần tách bạch rõ chức năng quản lý nhà nước và chức năng đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước; hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát theo hướng minh bạch, công khai, gắn trách nhiệm cá nhân với kết quả sản xuất, kinh doanh.
Nghị quyết cũng đặt ra yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, nâng cao năng lực quản trị theo chuẩn mực quốc tế, xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý chuyên nghiệp, liêm chính, có năng lực cạnh tranh trong môi trường toàn cầu.
Đặc biệt, việc cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước được xác định phải gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, tập trung vào các lĩnh vực then chốt, rút khỏi những ngành, lĩnh vực mà khu vực tư nhân có thể đảm nhận hiệu quả hơn.
Tạo động lực lan tỏa cho toàn bộ nền kinh tế
Nghị quyết 79-NQ/TW không chỉ hướng tới việc củng cố nội lực của khu vực kinh tế nhà nước mà còn đặt mục tiêu tạo động lực lan tỏa sang các thành phần kinh tế khác. Kinh tế nhà nước được định hướng đóng vai trò dẫn dắt, hỗ trợ, kết nối chuỗi giá trị, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Thông qua các tập đoàn, tổng công ty nhà nước quy mô lớn, Nhà nước có thể thực hiện các dự án hạ tầng chiến lược, dự án công nghệ cao, dự án chuyển đổi xanh và phát triển bền vững – những lĩnh vực đòi hỏi nguồn lực lớn và tầm nhìn dài hạn mà khu vực tư nhân khó có thể đảm đương một cách độc lập.
Bên cạnh đó, Nghị quyết cũng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo đảm môi trường cạnh tranh bình đẳng, minh bạch giữa các thành phần kinh tế; chống độc quyền, lợi ích nhóm và thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước.
Gắn phát triển kinh tế nhà nước với mục tiêu phát triển bền vững
Trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng cấp thiết, Nghị quyết 79-NQ/TW đặt ra yêu cầu kinh tế nhà nước phải đi đầu trong đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ cao, bảo vệ môi trường và thực hiện trách nhiệm xã hội.
Việc đầu tư vào các lĩnh vực năng lượng tái tạo, hạ tầng số, logistics thông minh, công nghiệp hỗ trợ và các ngành kinh tế xanh được xem là hướng đi quan trọng để kinh tế nhà nước thực sự trở thành lực lượng nòng cốt trong thực hiện các cam kết quốc tế về phát triển bền vững và giảm phát thải.
Tổ chức thực hiện quyết liệt, đồng bộ
Để Nghị quyết đi vào cuộc sống, Bộ Chính trị yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội xây dựng chương trình hành động cụ thể, phân công rõ trách nhiệm, tăng cường kiểm tra, giám sát và đánh giá định kỳ.
Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách liên quan đến quản lý và sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, tiêu cực… được xác định là những giải pháp quan trọng bảo đảm tính hiệu lực, hiệu quả của Nghị quyết.
Có thể khẳng định, Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 06/01/2026 của Bộ Chính trị là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa chủ trương phát triển kinh tế nhà nước trong giai đoạn mới. Với tinh thần đổi mới, minh bạch và hiệu quả, Nghị quyết được kỳ vọng sẽ tạo xung lực mạnh mẽ, góp phần nâng cao nội lực quốc gia, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững trong những năm tới.
