Thứ nhất, quan điểm nhất quán có tính nguyên tắc. Đây là quan điểm có tính nguyên tắc, bất di bất dịch, thể hiện bản lĩnh vững vàng của Đảng. Quan điểm này bổ sung "lý luận về đường lối đổi mới" là một bộ phận cấu thành nền tảng tư tưởng của Đảng. Việc bổ sung "lý luận về đường lối đổi mới" vào nền tảng tư tưởng của Đảng là một bước phát triển có ý nghĩa lịch sử, thể hiện sự trưởng thành về tư duy lý luận, năng lực tổng kết thực tiễn và bản lĩnh tự đổi mới của Đảng. Lần đầu tiền nêu rõ quan điểm tự chủ chiến lược. Nếu độc lập, tự chủ trước đây chủ yếu nhấn mạnh vào việc không phụ thuộc, không bị chi phối từ bên ngoài, thì tự chủ chiến lược đặt trọng tâm vào năng lực lựa chọn con đường phát triển, đối tác, nhịp độ và không gian phát triển phù hợp với lợi ích quốc gia - dân tộc trong bối cảnh thế giới biến động khôn lường và phân mảnh, cạnh tranh chiến lược gay gắt. Tự chủ chiến lược được thể hiện đồng thời trên nhiều phương diện về kinh tế, khoa học - công nghệ, thể chế, quốc phòng - an ninh và đối ngoại... Đổi mới mô hình phát triển, không còn tiếp cận đơn tuyến theo kinh tế thuần túy, mà được thiết kế đa trụ cột, đa động lực, gắn chặt tăng trưởng kinh tế với các lĩnh vực khác như phát triển văn hóa, con người, bảo vệ môi trường, bảo đảm quốc phòng, an ninh,... Quan điểm "lấy phát triển để ổn định, ổn định để thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững đất nước, nâng cao đời sống và hạnh phúc của nhân dân, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa", điểm mới là Văn kiện Đại hội XIV xác định phát triển chính là điều kiện căn bản, lâu dài và bền vững nhất để bảo đảm ổn định, đặc biệt trong bối cảnh, tình hình kinh tế - xã hội biến động nhanh, khó lường, yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, phải giải quyết bài toán về cân bằng lợi ích,... Ngược lại, ổn định, đặc biệt là ổn định về chính trị - xã hội lại là tiền để để triển khai các đổi mới sâu rộng, thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững hơn. Như vậy, ổn định và phát triển không phải là hai mục tiêu tách rời hay đối lập, mà tương tác, bổ trợ và chuyển hóa lẫn nhau trong một chính thế chiến lược thống nhất.

Thứ hai, về chiến lược tổng thể phát triển đất nước nhanh, bền vững: Bổ sung ‘bảo vệ môi trường” cùng với phát triển kinh tế - xã hội là nhiệm vụ "trung tâm". Việc bổ sung “bảo vệ môi trường” cùng với phát triển kinh tế - xã hội là nhiệm vụ trung tâm trong Văn kiện Đại hội XIV đánh dấu một bước phát triển sâu sắc và vững chãi về phát triển bền vững dựa trên ba trụ cột: kinh tế - xã hội và môi trường. Bổ sung "đối ngoại, hội nhập quốc tế" cùng với quốc phòng - an ninh, là nhiệm vụ "trọng yếu, thường xuyên". Văn kiện Đại hội XIV của Đảng lần đầu tiên xác định "đối ngoại, hội nhập quốc tế đặt ngang hàng với quốc phòng - an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên đã mở ra một khung chiến lược toàn diện hơn cho công tác bảo vệ Tổ quốc, đánh dấu sự đổi mới về tầm nhìn chiến lược của Đảng trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cạnh tranh địa chính trị, kinh tế toán cầu ngày càng gay gắt. Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh sâu sắc hơn mỗi quan hệ biện chứng giữ kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội; khẳng định phát triển kinh tế không thể tách rời phát triển văn hóa, con người. Đảng ta đã nhấn mạnh rõ hơn quan điểm phát huy sức mạnh văn hóa, con người là nguồn lực nội sinh và động lực mạnh mẽ cho sự phát triển. Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển, con người là trung tâm, chủ thể và nguồn lực quan trọng nhất của sự nghiệp đổi mới.

Thứ ba, về động lực, nguồn lực phát triển: Cùng với khơi dậy mạnh mẽ truyền thống yêu nước, khát vọng phát triển, tinh thần đoàn kết, Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh ý chí tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc - nguồn năng lượng nội sinh to lớn và động lực trung tâm của quốc gia - dân tộc trên con đường đi tới tương lai. Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển nhanh, bền vững đất nước, kiên quyết tháo gỡ kịp thời, dứt điểm các điểm nghẽn, nút thắt, khơi thông và giải phóng sức sản xuất, mọi nguồn lực, phát huy mọi động lực, trong đó "thể chế chính trị là then chốt, thể chế kinh tế là trọng tâm, các thể chế khác là rất quan trọng”. Đây là sự kế thừa, phát triển tư duy về đổi mới thể chế đã được đề cập qua một số nhiệm kỳ đại hội gần đây. Điểm mới ở đây là xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển nhanh, bền vững đất nước thể hiện ở ba khía cạnh: Tính tổng thể, tính ưu tiên phân tầng và tính minh bạch, pháp quyền, quản trị hiệu quả để tạo nền tảng cho việc xây dựng hệ sinh thái thể chế phát triển nhanh, bền vũng đất nước. Xác lập mô hình tăng trưởng mới, đổi mới tư duy, nhận thức từ tăng trưởng về số lượng sang phát triển chất lượng, khẳng định vai trò động lực chính của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đối với công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng. Việc đặt kinh tế tư nhân là một đông lực quan trọng nhất của nền kinh tế là tiếp cận có tầm chiến lược trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt. Việc gắn hoàn thiện thể chế với bốn chuyển đối lớn phản ánh nhận thức sâu sắc chuyển đổi không thể thành công nếu thể chế không theo kịp; ngược lại, thể chế chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được triển khai thông qua các quá trình chuyển đổi cụ thể của nền kinh tế - xã hội. Điểm mới quan trọng trong Văn kiện Đại hội XIV là yêu cầu thực hiện đồng bộ bốn chuyển đổi, tránh cách tiếp cận manh mún, rời rạc, thiếu liên kết. Chuyển đối số là công cụ và nền tảng; chuyển đổi xanh và chuyển đổi năng lượng là định hướng phát triển bền vững: chuyển đổi cơ cấu và chất lượng nguồn nhân lực là yếu tố bảo đảm tính bền vững, lâu dài và hiệu quả của các chuyển đổi khác.