Phú Thọ: Những kết quả bước đầu từ triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp

Thực tiễn vận hành hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại tỉnh Phú Thọ

Sau một năm triển khai đổi mới tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Phú Thọ đã đạt nhiều kết quả tích cực trên các lĩnh vực:

Về công tác lãnh đạo, chỉ đạo: Tỉnh ủy Phú Thọ và các cấp ủy địa phương đã triển khai đồng bộ công tác thông tin, tuyên truyền, tạo sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức và củng cố sự thống nhất về ý chí, hành động của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Việc cụ thể hóa, thể chế hóa các nghị quyết, kết luận của Trung ương được thực hiện nghiêm túc, kịp thời theo tinh thần “6 rõ” (rõ đơn vị chủ trì, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền). Đáng chú ý, công tác kiểm tra, giám sát được thực hiện nhất quán, xuyên suốt; sau gần một năm vận hành mo hình chín quyền địa phương hai cấp, cấp ủy và ủy ban kiểm tra các cấp đã tiến hành 1.334 cuộc kiểm tra và 3.378 cuộc giám sát, qua đó kịp thời tháo gỡ vướng mắc, chấn chỉnh các dấu hiệu lệch hướng đồng thời ngăn chặn tình trạng chồng chéo nhiệm vụ hoặc buông lỏng quản lý khi thực hiện phân cấp, phân quyền¹.

Về sắp xếp tổ chức bộ máy và nhân sự: Sau khi thực hiện sắp xeepsm tinh gọn, số lượng đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn tỉnh Phú Thọ sau sáp nhập giảm mạnh từ 479 xuống còn 148 (giảm 69,1%). Toàn tỉnh có 152 đảng bộ trực thuộc với 264.085 đảng viên. Tổng số biên chế hiện có là 85.336 người, trong đó cấp xã chiếm 68.149 người. Tỉnh đã giải quyết chính sách nghỉ công tác theo quy định cho 5.448 người, góp phần giảm áp lực biên chế và tạo dư địa cơ cấu lại đội ngũ. Cùng với đó, 100% cơ quan cấp tỉnh và 100% xã, phường đã kiện toàn đầy đủ các chức danh lãnh đạo chủ chốt ngay từ ngày đầu vận hành².

Về hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội: Ngay sau khi hợp nhất, với không gian phát triển rộng mở, kinh tế tỉnh Phú Thọ có sự khởi sắc mạnh mẽ với tốc độ tăng trưởng năm 2025 đạt 10,52%, đứng thứ nhất vùng Trung du và Miền núi phía Bắc và đứng thứ tư  cả nước. Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh ước đạt trên 57 nghìn tỷ đồng; giải ngân vốn đầu tư công đạt 95% kế hoạch. Quy mô nền kinh tế mở rộng đạt khoảng 412,4 nghìn tỷ đồng. Phú Thọ cũng là một trong những địa phương đầu tiên hoàn thành tiêu chí bảo đảm Trung tâm Hành chính công cấp xã hoạt động hiệu quả³.

Về công tác cán bộ và đào tạo: Tỉnh Phú Thọ xác định năm 2026 là “Năm nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở” với phương châm “ba không” (không tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; không xa dân; không trì trệ) và “ba có” (có trách nhiệm, có năng lực thực thi mọi nhiệm vụ, có uy tín). Từ ngày 01/7/2025 đến nay, tỉnh đã thực hiện điều động 695 cán bộ, công chức tăng cường cho cấp xã nhằm khắc phục tình trạng thừa, thiếu cục bộ. Công tác đào tạo, bồi dưỡng được đổi mới theo hướng sát vị trí việc làm và yêu cầu phân cấp; tỉnh đã tổ chức bồi dưỡng cho 40.061 lượt cán bộ, công chức. Đặc biệt, công tác phát triển nhân lực số đạt kết quả nổi bật với gần 22.000 lượt cán bộ được bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và chữ ký số, góp phần nâng cao năng lực thực thi công vụ trong môi trường số⁴.

Về phân cấp, phân quyền và cải cách hành chính: Tỉnh Phú Thọ đã tiếp nhận 1.996 nhiệm vụ phân cấp từ Trung ương và thực hiện phân cấp 176 nhiệm vụ từ cấp tỉnh cho cấp xã. Hệ thống 148 Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã vận hành theo cơ chế “Một cửa” đảm bảo thông suốt. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt trên 90%, giải quyết đúng và trước hạn đạt 99,98%. Cơ chế “luồng xanh” thí điểm đã giúp 106 dự án hoàn thành thủ tục sớm hơn quy định⁵.

Về chuyển đổi số và hạ tầng công nghệ: Tỉnh đã xây dựng được nền tảng số tương đối đồng bộ, đáp ứng yêu cầu vận hành hiệu quả bộ máy hệ thống chính trị theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đến nay, tỉnh Phú Thọ có 997 trạm 5G, phủ sóng 100% khu vực đô thị và trung tâm xã. Là tỉnh đứng đầu cả nước về tiến độ cập nhật Cơ sở dữ liệu đảng viên 4.0 và đứng thứ năm về ứng dụng “Sổ tay đảng viên điện tử”. Chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia đạt 95,12 điểm, xếp loại xuất sắc[1].

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình vận hành hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương hai cấp ở tỉnh Phú Thọ trong một năm qua vẫn bộc lộ những hạn chế nhất định như: Tình trạng quá tải công việc ở cấp xã diễn ra ở nhiều địa phương; chất lượng và cơ cấu đội ngũ cán bộ chưa đồng đều, một bộ phận còn lúng túng trong việc tham mưu xây dựng các kế hoạch, đề án theo mô hình mới; quy mô đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh vẫn còn nhỏ và phân tán, làm hạn chế dư địa phát triển và khó thu hút đầu tư quy mô lớn; hạ tầng công nghệ thông tin tại một số địa phương chưa đồng bộ, chưa đáp ứng tốt yêu cầu chuyển đổi số; việc xử lý tài sản công, nhà đất dôi dư (781 cơ sở cần tiếp tục xử lý) còn chậm, gây lãng phí nguồn lực cho sự phát triển.

Những tồn tại, hạn chế nêu trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan. Trước hết, việc vận hành hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương hai cấp là chủ trương lớn, mới, chưa có tiền lệ nên quá trình triển khai phải vừa làm, vừa hoàn thiện cơ chế và phương thức vận hành. Bên cạnh đó, đặc điểm địa hình chủ yếu là đồi núi, phân tán, chia cắt cũng đặt ra không ít khó khăn cho phát triển hạ tầng và liên kết phát triển. Ngoài ra, năng lực chủ động rà soát, phát hiện và đề xuất giải pháp tháo gỡ vướng mắc ở một số cơ quan, đơn vị vẫn chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Ảnh: Trung tâm phường Việt Trì, tỉnh Phú Thọ (Nguồn: Báo Lao động)

Một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương hai cấp ở tỉnh Phú Thọ trong thời gian tới

Một là, nâng cao nhận thức và đổi mới phương thức lãnh đạo. Tỉnh ủy, chính quyền cần tiếp tục quán triệt và triển khai sâu rộng Nghị quyết số 27-NQ/TU[2] và Nghị quyết số 14-NQ/TU, trọng tâm là xây dựng đội ngũ cán bộ “liêm chính, trách nhiệm, trí tuệ, tận tụy”. Phải lấy chuẩn mực “ba không” và “ba có” làm thước đo đánh giá tư tưởng và hành động của cán bộ, công chức. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh chuyển đổi từ quản lý hành chính đơn thuần sang quản trị phục vụ, lấy sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo trung tâm. Phương thức lãnh đạo của cấp ủy phải tiếp tục chuyển dịch mạnh mẽ từ làm việc theo kế hoạch sang làm việc theo mục tiêu và sản phẩm cụ thể, thực chất, gắn với phương châm “hành động đột phá, lan tỏa kết quả”.

Hai là, nghiên cứu hoàn thiện tổ chức bộ máy và công tác cán bộ.Tỉnh cần tiếp tục nghiên cứu, đề xuất Trung ương cho phép tách các phòng, ban chuyên môn có khối lượng công việc quá lớn để giảm áp lực công việc cho cán bộ, công chức, qua đó nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động quản lý ở các địa phương, cơ sở. Tiếp tục thực hiện điều động cán bộ theo hướng “đúng người - đúng việc - đúng địa bàn”, ưu tiên đưa cán bộ trẻ, cán bộ có chuyên môn sâu về công nghệ thông tin, đất đai, quy hoạch về tăng cường cho các vùng khó khăn. Đẩy mạnh áp dụng bộ tiêu chí, chỉ số đo lường hiệu quả công việc (KPI) để đánh giá, xếp loại cán bộ, công chức một cách định lượng, công bằng, làm căn cứ để sắp xếp và sàng lọc cán bộ.

Ba là, huy động và sử dụng có hiệu quả nguồn lực và tài sản công dôi dư sau hợp nhất. Rà soát, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch đô thị đối với 781 cơ sở nhà đất dôi dư còn lại. Đối với các cơ sở đủ điều kiện, thực hiện lập kế hoạch đấu giá ngay hoặc tổ chức cho thuê ngắn hạn để tăng nguồn thu ngân sách và tránh hoang hóa, lãng phí tài sản nhà nước. Ưu tiên nguồn lực để đầu tư đồng bộ hạ tầng công nghệ thông tin tại cấp xã đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.

Bốn là, đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách hành chính. Chuẩn hóa hệ thống thông tin, đảm bảo thống nhất các hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, tránh tình trạng cán bộ cấp xã phải sử dụng cùng lúc quá nhiều phần mềm, gây áp lực và nguy cơ xảy ra sai sót nghiệp vụ. Xây dựng học liệu số và đào tạo kỹ năng theo hướng chuyển mạnh sang đào tạo theo vị trí việc làm thông qua việc xây dựng học liệu số bắt buộc cho từng nhóm lĩnh vực chuyên sâu. Tiếp tục triển khai và mở rộng cơ chế “luồng xanh” (rút ngắn 50% thời gian giải quyết thủ tục) và mô hình tiếp nhận phi địa giới. Phát huy vai trò của hơn 5.000 tổ công nghệ số cộng đồng để hỗ trợ người dân trở thành công dân số[3].

Năm là, tăng cường kiểm tra, giám sát và đánh giá. Phát huy giám sát của Nhân dân đối với việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức. Đảm bảo kết quả hài lòng của người dân là căn cứ quan trọng nhất để xếp loại và bổ nhiệm cán bộ. Thực hiện các hoạt động giám sát chuyên đề của Ban Thường vụ cấp ủy các cấp để kịp thời phát hiện và tháo gỡ vướng mắc ngay tại cơ sở, ngăn chặn tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm.

Top of Form

Bottom of Form

Thực tiễn cho thấy, sau một năm vận hành hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Phú Thọ đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, khẳng định rõ nét định hướng đúng đắn trong đường lối đổi mới của Đảng. Để phát huy hơn nữa hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương hai cấp đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới, tỉnh Phú Thọ cần tiếp tục thực hiện tốt sự chỉ đạo, định hướng của Trung ương, đồng thời thực hiện đồng bộ các giải pháp trên với tinh thần “hành động đột phá, lan tỏa kết quả”./.