Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã thành công rất tốt đẹp, đánh dấu bước phát triển mới trong tư duy, tầm nhìn và định hướng chiến lược phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết Đại hội XIV không chỉ tổng kết sâu sắc lý luận và thực tiễn công cuộc đổi mới, mà còn xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp lớn cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn tới.
Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu, học tập, quán triệt, tuyên truyền và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV không đơn thuần là một bước công việc theo quy trình, mà đã trở thành nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa quyết định đối với việc đưa các chủ trương, đường lối của Đảng đi vào cuộc sống. Đây là “khâu mở đầu”, nhưng đồng thời cũng là “khâu then chốt”, quyết định mức độ hiểu đúng, làm đúng và làm hiệu quả ở từng cấp, từng ngành, từng địa phương, cơ quan, đơn vị.
Đại hội XIV và yêu cầu đưa Nghị quyết vào thực tiễn
Đại hội XIV của Đảng diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục biến động nhanh chóng, phức tạp, khó lường; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gay gắt; các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen. Những vấn đề như an ninh năng lượng, an ninh mạng, biến đổi khí hậu, dịch bệnh, các xung đột địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng… tiếp tục tác động mạnh mẽ đến mọi quốc gia, trong đó có Việt Nam.
Ở trong nước, công cuộc đổi mới bước sang giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng tăng trưởng, cải cách thể chế, phát triển kinh tế số, xã hội số, hội nhập quốc tế sâu rộng và xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu lực, hiệu quả. Cùng với thời cơ, các thách thức cũng không nhỏ: sức ép cạnh tranh quốc tế gia tăng; yêu cầu nâng cao năng suất lao động; nguy cơ tụt hậu công nghệ; bài toán phát triển nhanh nhưng bền vững, bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội; giữ vững ổn định chính trị - xã hội trong điều kiện thông tin đa chiều, tác động mạng xã hội ngày càng sâu rộng.
Thực tiễn đó đòi hỏi Đảng phải không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền, bảo đảm sự thống nhất cao về nhận thức và hành động trong toàn Đảng, toàn xã hội. Nghị quyết Đại hội XIV chính là cơ sở chính trị, tư tưởng và hành động để định hướng cho quá trình đó. Tuy nhiên, giá trị của Nghị quyết chỉ thực sự được khẳng định khi được tổ chức thực hiện nghiêm túc, đồng bộ và hiệu quả trong thực tiễn; khi từng nhiệm vụ trọng tâm, từng giải pháp chiến lược được chuyển hóa thành thành quả cụ thể: đời sống Nhân dân tốt hơn, bộ máy vận hành hiệu quả hơn, kinh tế phát triển bền vững hơn, quốc phòng - an ninh vững chắc hơn, vị thế quốc gia nâng cao hơn.
Nghiên cứu, học tập, quán triệt - nền tảng của thống nhất nhận thức và hành động
Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn coi trọng công tác tư tưởng, lý luận, trong đó việc học tập, quán triệt nghị quyết giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Đối với Nghị quyết Đại hội XIV, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết khi nội dung nghị quyết bao hàm nhiều vấn đề mới, lớn, phức tạp, gắn với sự vận động nhanh chóng của thực tiễn trong nước và quốc tế.
Nghiên cứu, học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội XIV nhằm giúp mỗi cán bộ, đảng viên nắm vững những quan điểm chỉ đạo, mục tiêu tổng quát, các nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp chiến lược; từ đó hình thành sự thống nhất cao về nhận thức chính trị, tư tưởng và hành động trong toàn Đảng. Đây là cơ sở quan trọng để khắc phục tình trạng nhận thức không đồng đều, triển khai thiếu đồng bộ hoặc vận dụng máy móc, rập khuôn trong thực tiễn.
Tuy nhiên, một thực tế cần nhìn thẳng là ở một số nơi, việc học tập, quán triệt nghị quyết vẫn còn biểu hiện hình thức; truyền đạt một chiều; nặng về “nghe - chép”, nhẹ về “thảo luận - tranh luận - liên hệ nhiệm vụ”. Có nơi tổ chức học tập tập trung đủ buổi, đủ người, đủ tài liệu, nhưng sau đó thiếu chương trình hành động cụ thể, thiếu tiêu chí đo lường chuyển biến, dẫn đến “học xong để đó”, nghị quyết khó đi vào đời sống công tác hằng ngày.
Vì vậy, học tập và quán triệt Nghị quyết Đại hội XIV phải được đổi mới theo hướng thiết thực, hiệu quả, phù hợp đối tượng. Cần tăng cường phương pháp truyền đạt gợi mở, định hướng tư duy; đẩy mạnh thảo luận, liên hệ thực tiễn từng ngành, lĩnh vực; chú trọng giải đáp những vấn đề cán bộ, đảng viên quan tâm, những “điểm nghẽn” của địa phương, cơ quan, đơn vị; tránh tình trạng nói chung chung, sao chép nguyên văn, thiếu trọng tâm.
Thống nhất nhận thức mới chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ để Nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống là phải chuyển hóa nhận thức thành hành động cụ thể, với kết quả đo được và trách nhiệm quy về được.
Từ quán triệt nghị quyết đến hành động thực chất, hiệu quả
Một trong những yêu cầu nổi bật trong tinh thần Đại hội XIV là phải đổi mới mạnh mẽ phương thức tổ chức thực hiện nghị quyết. Thực tiễn cho thấy, nếu triển khai nghị quyết chỉ dừng lại ở hình thức, thiếu gắn kết với nhiệm vụ cụ thể, thiếu kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả, thì khó tạo ra chuyển biến rõ nét. Khi đó, nghị quyết dễ trở thành khẩu hiệu, trong khi điều Nhân dân cần là hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ.
Đưa Nghị quyết Đại hội XIV vào cuộc sống đòi hỏi chuyển từ tư duy “học tập, quán triệt” sang “hiểu sâu, hành động đúng, làm đến cùng”. Mỗi nội dung của Nghị quyết cần được cụ thể hóa thành chương trình hành động, kế hoạch thực hiện rõ ràng, có trọng tâm, trọng điểm; xác định cụ thể lộ trình, nguồn lực và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân. Những mục tiêu lớn phải được “bẻ nhỏ” thành chỉ tiêu theo năm, theo giai đoạn; có đầu việc rõ ràng, người chịu trách nhiệm rõ ràng, thời hạn rõ ràng, sản phẩm đầu ra rõ ràng.
Cùng với đó là yêu cầu khắc phục các “điểm nghẽn” quen thuộc trong tổ chức thực hiện: thiếu phối hợp liên ngành; đùn đẩy trách nhiệm; sợ sai, né tránh; văn bản hóa quá nhiều nhưng giải quyết công việc quá ít; chú trọng báo cáo hơn chú trọng kết quả. Đây là các nguy cơ làm triệt tiêu tinh thần đổi mới, khiến Nghị quyết khó chuyển hóa thành thực tiễn phát triển.
Đặc biệt, cần coi trọng cơ chế kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả. Nếu không kiểm tra, giám sát, nghị quyết dễ bị “tự diễn giải” theo hướng có lợi cho đơn vị thực hiện; hoặc bị kéo dài tiến độ mà không ai chịu trách nhiệm. Kiểm tra, giám sát không phải để “bắt lỗi”, mà để kịp thời phát hiện vướng mắc, tháo gỡ khó khăn và bảo đảm các chủ trương, nhiệm vụ trọng tâm được thực hiện đúng hướng.
Đổi mới tuyên truyền, tạo đồng thuận xã hội và lan tỏa thực chất
Đưa Nghị quyết vào cuộc sống không chỉ là việc nội bộ trong Đảng, mà còn là quá trình xây dựng đồng thuận xã hội. Nghị quyết muốn thành hiện thực phải đi cùng sự tham gia của Nhân dân, của cộng đồng doanh nghiệp, của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, người lao động, lực lượng vũ trang… Do đó, công tác tuyên truyền phải làm rõ những vấn đề cốt lõi: Nghị quyết giải quyết bài toán gì của đất nước, đem lại lợi ích gì cho người dân, mở ra cơ hội gì cho doanh nghiệp, tạo ra yêu cầu trách nhiệm gì cho cán bộ, công chức.
Trong bối cảnh thông tin nhanh, rộng và đa chiều hiện nay, tuyên truyền nghị quyết cần nâng cao tính thuyết phục bằng lập luận rõ ràng, bằng kết quả cụ thể, bằng gương người tốt, việc tốt và bằng những đổi mới thấy được trong đời sống. Không để khoảng trống thông tin bị lấp đầy bởi suy diễn, xuyên tạc, kích động, nhất là trên không gian mạng. Khi người dân nhìn thấy quyết tâm và kết quả thật, niềm tin sẽ được củng cố, sự đồng thuận sẽ tăng lên.
Ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số trong công tác nghiên cứu, tuyên truyền và tổ chức thực hiện nghị quyết là yêu cầu tất yếu. Các hình thức như học tập trực tuyến kết hợp trực tiếp, hệ thống hóa bài giảng số, kho tài liệu mở, diễn đàn hỏi - đáp, infographic, video ngắn theo chủ đề… có thể giúp tăng khả năng tiếp cận, giảm hình thức, tăng tính tương tác và lan tỏa nhanh hơn, rộng hơn, đặc biệt đối với đoàn viên, thanh niên và lực lượng lao động trẻ.
Trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng và vai trò người đứng đầu
Tinh thần Đại hội XIV nhấn mạnh trách nhiệm trực tiếp, toàn diện của các cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện nghị quyết. Đây không chỉ là yêu cầu về mặt tổ chức, mà còn là tiêu chí quan trọng để đánh giá năng lực lãnh đạo, uy tín và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ trong nhiệm kỳ mới.
Người đứng đầu phải thực sự gương mẫu trong nghiên cứu, học tập, quán triệt nghị quyết; trực tiếp chỉ đạo xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình hành động; thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh. Ở đâu người đứng đầu quyết liệt, sâu sát, dám chịu trách nhiệm, thì ở đó nghị quyết được triển khai nghiêm túc, hiệu quả và tạo được sự đồng thuận cao trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân.
Ngược lại, nếu thiếu vai trò nêu gương, thiếu trách nhiệm trong chỉ đạo, việc đưa nghị quyết vào cuộc sống sẽ gặp nhiều hạn chế, thậm chí ảnh hưởng đến niềm tin của xã hội đối với vai trò lãnh đạo của Đảng. Nơi nào coi quán triệt là “xong nhiệm vụ”, nơi đó sẽ tạo ra khoảng cách giữa văn kiện với thực tế, giữa chủ trương với hành động.
Bên cạnh đó, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong công tác tuyên truyền, vận động, giám sát là một yêu cầu quan trọng. Đây là lực lượng giúp nghị quyết lan tỏa sâu rộng trong đời sống Nhân dân, đồng thời, góp phần phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị chính đáng từ cơ sở, giúp cấp ủy điều chỉnh, bổ sung giải pháp sát thực tiễn.
Lấy kết quả thực hiện làm thước đo: chống hình thức, coi trọng hiệu quả
Nghị quyết Đại hội XIV không chỉ là văn kiện định hướng, mà còn là cam kết chính trị của Đảng trước Nhân dân về con đường phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Do đó, thước đo cuối cùng không nằm ở số buổi học tập, số lượng báo cáo, hay hình ảnh hội nghị hoành tráng, mà nằm ở hiệu quả thực chất.
Muốn vậy, cần xác lập cơ chế đánh giá dựa trên kết quả: cơ quan, địa phương, đơn vị sau quán triệt phải có “bộ chỉ tiêu hành động” gắn với đặc thù nhiệm vụ; có kiểm điểm tiến độ theo quý, theo năm; có khen thưởng - kỷ luật rõ ràng. Nơi nào làm tốt phải biểu dương, nhân rộng; nơi nào trì trệ, hình thức phải nhắc nhở, chấn chỉnh; nơi nào làm sai lệch, gây hậu quả phải xử lý nghiêm.
Cùng với đó, chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ “vừa hồng vừa chuyên”, có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy đổi mới, năng lực tổ chức thực hiện, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Nghị quyết muốn thành hiện thực không thể chỉ bằng quyết tâm chính trị, mà phải có con người đủ năng lực biến quyết tâm thành kết quả.
Đưa Nghị quyết Đại hội XIV vào cuộc sống là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt cả nhiệm kỳ, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của toàn hệ thống chính trị, sự gương mẫu của cán bộ, đảng viên và sự đồng thuận, hưởng ứng của Nhân dân. Nghiên cứu, học tập, quán triệt Nghị quyết phải làm cho “chắc” nhận thức, “chắc” niềm tin và “đúng” hành động; triển khai thực hiện phải lấy hiệu quả làm thước đo, lấy phát triển đất nước và hạnh phúc Nhân dân làm mục tiêu.
Tăng cường nghiên cứu, học tập, quán triệt và đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống không chỉ là nhiệm vụ trước mắt, mà còn là yêu cầu lâu dài. Thực hiện tốt nhiệm vụ này sẽ góp phần củng cố nền tảng tư tưởng của Đảng, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, khơi dậy khát vọng phát triển và tạo động lực mạnh mẽ để đất nước phát triển nhanh, bền vững, phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới./.
