Sau gần 60 năm độc lập, quốc đảo Nauru đổi tên thành Naoero nhằm khôi phục cách gọi bản địa, khẳng định bản sắc dân tộc và giảm dấu ấn thời thuộc địa.

Quốc đảo Nauru ở Thái Bình Dương đã đổi tên thành Cộng hòa Naoero nhằm phù hợp với cách viết và phát âm trong ngôn ngữ dân tộc, theo tuyên bố của Tổng thống David Adeang hôm 3/8.

Tên mới của quốc đảo sẽ được phát âm là "Now-ero", thay vì "Now-roo" như trước đây. Mã quốc tế của nước này sẽ đổi từ NRU thành NRO và người dân sẽ được gọi là dei-Naoero thay vì Nauruan trong tiếng Anh.

Động thái này sẽ đưa quốc đảo vùng Nam Thái Bình Dương hẻo lánh trở về với tên gọi truyền thống của mình, chính phủ nước này cho biết.

Tổng thống David Adeang trả lời phỏng vấn tại Yaren, Naoero ngày 20/5. Ảnh: AFP

Tổng thống David Adeang trả lời phỏng vấn tại Yaren, Naoero ngày 20/5. Ảnh: AFP

"Sự thay đổi này nhằm tôn vinh di sản, ngôn ngữ và bản sắc của quốc gia chúng ta một cách trung thực hơn", Tổng thống Adeang giải thích khi đề xuất đổi tên trước quốc hội vào tháng 1.

Naoero, hòn đảo rộng gần 21 km2, là quốc gia thành viên nhỏ thứ hai của Liên Hợp Quốc, xếp sau Monaco. Với khoảng 12.000 dân, đây là quốc gia có dân số ít thứ ba thế giới, sau Tuvalu và Vatican.

Người bản địa Micronesia đã sinh sống ở hòn đảo từ khoảng 3.000 năm trước. Họ chia thành 12 bộ tộc, sống dựa vào đánh bắt cá, thu hoạch dừa, dứa dại và từ xa xưa đã gọi đất nước của mình là Naoero.

Vị trí quốc đảo Nauru, hiện được đổi tên thành Cộng hòa Naoero. Đồ họa: Britannica

Vị trí quốc đảo Nauru, hiện được đổi tên thành Cộng hòa Naoero. Đồ họa: Britannica

Năm 1798, thuyền trưởng John Fearn trên tàu săn cá voi Hunter của Anh trở thành người châu Âu đầu tiên đặt chân lên hòn đảo và gọi nơi đây là "Pleasant Island" (Đảo Bình yên).

Tên gọi này được duy trì cho đến khi cuộc nội chiến tàn khốc nổ ra giữa các bộ tộc trên đảo do tác động của súng đạn và rượu từ thương nhân phương Tây vào nửa sau thế kỷ 19. Cuộc chiến kéo dài 10 năm, khiến dân số trên đảo giảm từ 1.400 xuống còn khoảng 900 người.

Người Đức đưa quân đội lên đảo, tước vũ khí của các bộ tộc, chấm dứt nội chiến và sáp nhập khu vực này vào năm 1888. Năm 1914, sau khi Thế chiến I bùng nổ, quân đội Australia đổ bộ chiếm hòn đảo và kiểm soát nó cho đến năm 1920.

Tên gọi Nauru dần xuất hiện vì một số người nước ngoài gặp khó khăn trong việc phát âm từ Naoero, các nhà sử học cho hay.

Trong Thế chiến II, Nauru bị quân đội Nhật Bản chiếm đóng và chịu nhiều tổn thất. Hòn đảo sau đó nằm dưới chế độ bảo hộ chung của Australia, New Zealand và Anh. Đến năm 1968, hòn đảo giành độc lập và tiếp tục sử dụng tên gọi Nauru, vốn dễ phát âm với người phương Tây.

Nền kinh tế của Nauru từng phụ thuộc chủ yếu vào khai thác phosphate, thành phần chính trong phân bón. Nguồn tài nguyên này từng biến quốc đảo thành một trong những nơi giàu có nhất tính theo đầu người trên thế giới.

Cô gái Nauru thực hiện lễ Rước gậy Nữ hoàng trước Đại hội Thể thao Khối Thịnh vượng chung năm 2017. Ảnh: Nauru Commonwealth Games

Cô gái Nauru thực hiện lễ Rước gậy Nữ hoàng trước Đại hội Thể thao Khối Thịnh vượng chung năm 2017. Ảnh: Nauru Commonwealth Games

Tuy nhiên, các nguồn tài nguyên đó đã cạn kiệt từ lâu. Các nhà nghiên cứu ước tính rằng 80% diện tích Nauru đã trở nên không thể sinh sống được do hoạt động khai thác phosphate. Đảo quốc hiện chuyển hướng sang các lĩnh vực khác, trong đó có việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ cho những người xin tị nạn ở Australia.

Tổng thống Adeang cho hay việc đổi sang tên gọi Naoero cho thấy "sự khởi đầu của niềm tự hào dân tộc được hồi sinh", một phần trong tiến trình rũ bỏ lịch sử thuộc địa và khẳng định bản sắc dân tộc độc lập.

Tòa nhà quốc hội Cộng hòa Nauru hồi tháng 1/2024. Ảnh: AFP

Tòa nhà quốc hội Cộng hòa Nauru hồi tháng 1/2024. Ảnh: AFP

Derek H. Alderman, giáo sư địa lý tại Đại học Tennessee và là chuyên gia về địa danh học, cho biết nhiều quốc gia đã giành được độc lập về chính trị và kinh tế, nhưng họ vẫn sống với di sản văn hóa và ngôn ngữ từ thời thực dân.

"Do đó, việc đổi tên là một phần trong quá trình khắc phục những tổn hại về văn hóa và ngôn ngữ do chủ nghĩa thực dân để lại, đồng thời khẳng định sự trở về với bản sắc vốn có trước thời kỳ thuộc địa", ông nói.

Chính phủ Naoero cho biết họ đang thúc đẩy sự công nhận tên gọi mới từ các quốc gia và tổ chức quốc tế.

Trang web của Liên Hợp Quốc ghi nhận quốc gia này theo tên mới, lưu ý rằng chính phủ đã yêu cầu thay đổi vào tháng 6. Bộ Ngoại giao Australia và New Zealand cũng như đại sứ quán Mỹ và Trung Quốc tại khu vực cũng cập nhật tên mới Naoero trên các trang web của họ.